Patogeneza alergicznych zapaleń skóry

Może się wydawać mało interesujące przypominanie mechanizmów biorących udział w odpowiedzi immunologicznej, lecz ich znajomość jest niezbędna dla zrozumienia patogenezy alergicznych zapaleń skóry i metod diagnozowania nadwrażliwości.

ODPOWIEDŹ IMMUNOLOGICZNA SKÓRY

Skóra jest nie tylko mechaniczną barierą ochronną, ale także narządem o pełnej zdolności immunologicznej. Odpowiedź immunologiczna skóry podlega takim samym mechanizmom jak w przypadku innych narządów, zaś celem jest zawsze eliminacja antygenu.

Faza Indukcji

Po wniknięciu do naskórka antygen jest fagocytowany przez komórki zwane komórkami prezentującymi antygen (ang. APC-antigen presenting cells). W procesie tym biorą udział makrofagi, lecz najważniejsza rola przypada komórkom Langerhansa. Prezentują one na swojej powierzchni obcy antygen związany ze swoistym dla każdego osobnika antygenem zgodności tkankowej klasy II (ang. MHC – major histocompatibility complex). Kompleks ten jest następnie rozpoznawany przez limfocyty T pomocnicze (ang. T-helper). Połączenie między APC a limfocytami pomocniczymi może nastąpić w skórze właściwej, naskórku lub w okolicznych węzłach chłonnych, dokąd migrują komórki Langerhansa po kontakcie z anty genem.

Rozpoznanie antygenu przez limfocyt pomocniczy T powoduje jego aktywację, która jest wzmacniana przez interleukinę 1 (IL-1) wytwarzaną przez APC i keratynocyty (patrz: cytokiny).

Pobudzony limfocyt T wydziela interleuktnę 2 (1L-2). ujawnia receptory dla niej na swojej powierzchni i zaczyna się dzielić (proliferować). W kolejnym etapie następuje aktywacja limfocytów T supresorowych i cylotoksycznych oraz stymulacja limfocytów B. Te ostatnie przekształcają się w komórki pla zmatyczne wydzielające Immunoglobuliny. Pojawiają się też komórki pamięci immunologicznej.

W nadwrażliwości wczesnej limfocyty B wytwarzają przeciwciała anafilaktycznc. które rozprowadzane z krw ią opłaszczają wszystkie maslocyty, a w mniejszym stopniu limfocyty, makro-fagi. monocyty i granulocyty kwasochłonne.

Czas trwania fazy indukcji nadwrażliwości jest różny w zależności od typu odpowiedzi (humoralna lub komórkowa) i gatunku zwierzęcia. Na przykład u myszy Indukcja odpowiedzi immunologicznej na alergeny kontaktowe jest szybka i zanika w ciągu 4 tygodni od zaprzestania stymulacji antygenowej, natomiast u człowieka mo2e się utrzymywać przez wiele miesięcy.

Faza efektorowa

Podczas fazy efektorowej następuje szybka odpowiedź układu immunologicznego mająca na celu usunięcie antygenu. Odpowiedź humoralna. związana z syntezą przeciwciał, polega na tworzeniu z antygenem kompleksów immunologicznych, które są następnie fagocylowane lub aktywując dopełniacz prowadzą do lizy antygenu. W przypadku przeciwciał anafilaktycznych dochodzi do uwalniania mediatorów działających chemotaktycznie na neutronie i makrofagi. Pobudzone cytotoksyczne limfocyty T działają bezpośrednio na komórki rozpoznawane jako obce antygenowe oraz uwalniają limfokiny. które powodują przechodzenie makrofagów, granulocytów i limfocytów do tkanek.

Posted in Choroby psów | Leave a comment

Alergologia zwierząt

Badania alergologiczne nie mogą być wykonywane dla przyjemności ani robienia dobrego wrażenia na właścicielu. Nadmierna fascynacja testami alergicznymi może niekorzystnie odbić się na prawidłowym rozpoznaniu, np. w przypadku chorób pasożytniczych skóry, które wyszły z mody. Na dłuższą metę takie podejście Jedynie szkodzi alergologii. Licząc na spektakularne i szybkie wyniki, niektórzy lekarze bez postawienia ostatecznej diagnozy przedwcześnie zalecają odczulanie, co w razie niepowodzenia zniechęca i lekarzy, i właścicieli. W każdym przypadku konieczna jest duża cierpliwość. Zdając sobie sprawę z granic: naszej wiedzy w zakresie immunologii zwierząt, specjalistyczne postępowanie odczulające powinno być stosowane jedy nie w przypadkach nie budzących wątpliwości, po wykluczeniu innych, częściej występujących chorób.

Pojawienie się na rynku specjalnych diet leczniczych oraz wyrastające zainteresowanie niektórymi substancjami, np. wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi, jest nowym etapem w dermatologii weterynaryjnej – epoką dietetyki. Wydaje się, że alergologia może znaleźć tutaj właściwe dla siebie miejsce.

Prowadzone obecnie badania w dziedzinie alergologii weterynaryjnej koncentrują się na wyizolowaniu oczyszczonych przeciwciał anafilaktycznych. W zakresie badan klinicznych coraz większe zainteresowanie wzbudzają alergie polekowe u psów oraz zespół ziarniniaka eozynofilowcgo u kotów. Laboratoryjne badania diagnostyczne koncentrują się. na wzór alergologii medycznej, na testach komórkowych. Jednak największe sukcesy terapeutyczne przynosi, jak do tej pory. stosowanie nieswoistych środków odczulających łącznie z wielonienasyconym: kwasami tłuszczowymi i stabilizatorami błon komórkowych.

Posted in Choroby Kotów | Tagged | Leave a comment

Pierwsze badania alergologiczne

Pierwsze badania alergologiczne w dermatologii małych zwierząt przeprowadzono właśnie na kontynencie amerykańskim. Stało się to poniekąd za sprawą szeroko tam rozpowszechnionej, kwitnącej pod koniec lata rośliny o silnych właściwościach uczulających – ambrozji. Zauważono, że przebiegające ze świądem zapalenia skóry u psów. alergiczny nieżyt nosa u ludzi oraz czas kwitnienia ambrozji zbiegały się w jednym okresie. Dzięki tętnu opisano pierwsze alergiczne zapalenie skóry u psów.

Wprowadzone w ostatnich latach, początkowo w USA, a potem w Europie testy skórne (stosowane zwłaszcza w przypadkach alergenów wziewnych i uczulenia na pchły) sprawiły, że alergologia zyskała stałe miejsce w dermatologii weterynaryjnej. Sukcesy osiągane w odczulaniu w alergicznych zapaleniach skóry pozwalają mieć nadzieję na kolejne osiągnięcia, zwłaszcza dzięki rozwojowi nowych metod badania in vitro.

Trzeba Jednak zaznaczyć, że w dermatologii weterynaryjnej, podobnie jak w całej medycynie, daje się zauważyć zbytni entuzjazm w stosowaniu nowych technik, co stwarza niebezpieczeństwa: nadmiaru metod diagnostycznych, mody na niektóre z nich i braku krytycyzmu. Tak działo się 30 lat temu. kiedy po wprowadzeniu powszechnego oznaczania poziomu hormonów, liczba przypadków schorzeń skóry o podłożu hormonalnym gwałtownie wzrosła. Obecnie wiadomo, że duży procent tych chorób miał podłoże jatrogenne, np. posterydowy zespól Cushinga. Kolejnymi modnymi schorzeniami skóry były choroby o podłożu auto-immunologicznym. Zapominając, że choroby te występują bardzo rzadko, zaczęto je podejrzewać w każdym przypadku, lekceważąc o wiele częściej występujące infekcje bakteryjne czy inwazje pasożytnicze. Obecnie wchodzimy w “epokę alergii”. Niebezpieczny entuzjazm polega na tym, że w wielu przypadkach, kiedy nie udaje się wykazać dodatniej reakcji w testach skórnych, tłumaczy się to błędem metodycznym lub brakiem odpowiednich alergenów, zapominając o innych ewentualnych przy czynach obserwowanych objawów chorobowych. Problem ten dotyczy zwłaszcza kotów’, u których wszystkim chorobom skóry sprawiającym trudności diagnostyczne (ziarniniak kwasochłonny, prosówkowe zapalenie skóry, uogólnione wyłysienie) przypisuje się tło alergiczne. Ten entuzjazm dla specjalistycznych badań paradoksalnie ogranicza diagnostykę dermatologiczną, należy bowiem zdać sobie sprawę z tego. że nie maja, one żadnego znaczenia, jeżeli nie są interpretowane w kontekście badania klinicznego i informacji uzyskanych w wywiadzie od właściciela zwierzęcia.

Posted in Choroby psów | Tagged | Leave a comment

Pierwsze opisy alergicznych zapaleń skóry u psów

Rlchet i Portier, zaproszeni przez księcia Monako Alberta I na spotkanie naukowe, odkryli u wybrzeży Wysp Zielonego Przylądka organizm morski (physalia) wywołujący pokrzywkę. Wyciąg z komórek parzydełkowych lego jamochłona zastosowali następnie u zwierząt – gołębi, królików i kaczek, wstrzykując im niewielkie jego ilości. Po powrocie do Francji w 1902 roku. nie mając do dyspozycji tego samego bezkręgowca, sprowadzili z akwarium Roscoffa ukwiał o podobnym działaniu i otrzymane z niego wyciągi wstrzykiwali psom. Ku wielkiemu zaskoczeniu stwierdzili, że po kilku iniekcjach nie wystąpiły u zwierząt objawy przyzwyczajenia się do podawanego preparatu, lecz wręcz przeciwnie – odczyny uczuleniowe. Ponowne wstrzyknięcie bardzo malej dawki wyciągu, która uprzednio nie wywoływała żadnej reakcji, prowadziło do śmierci zwierzęcia wśród objawów wstrząsu: niezborności, krwotocznej biegunki, wymiotów. bezdechu. Obserwowane zjawisko nazwali anafilaksją Mimo iż doświadczenia te wykonano u psów. badania nad spontanicznie występującą nadwrażliwością u tego gatunku zaczęto prowadzić dopiero kilkadziesiąt lat później. W latach 40. w USA pojawiły się pierwsze opisy alergicznych zapaleń skóry u psów. W 1938 roku Klssileff wykazał, że pchły są przyczyną tzw. wyprysku letniego, a w 1941 roku Wittich. oznaczając, stężenie przeciwciał anafilaktycznych. opisał pierwszy przypadek alergii na pyłki ambrozji u psa. W lalach 60. Patterson opisał liczne przypadki uczuleń na ambrozję, przedstawiając kliniczny obraz atopowego zapalenia skóry u psów. Halllwell. stosując technikę opisaną przez Ishizakę. a służącą do otrzymywania oczyszczonych immunoglobulin klasy IgE u ludzi, wyizolował przeciwciała tej klasy od zarobaczonych psów. W ostatnich latach Willcmse wyizolował inną klasę przeciwciał anafilaktycznych od psów i określił ją Jako IgGd.

Posted in Choroby psów | Tagged | Leave a comment